Demir alaşımı olarak da nitelendirilen paslanmaz çelikler, %10,5 Cr ve en fazla %1,2 C elementi içeren demir alaşımı olup, çeliğin korozyona karşı korunması özelliğiyle beraber bilinir. Çelik paslanmaya karşı kalite arttıran elementler genelde Cr ve pasivasyon oranlarıdır. Paslanmaz çelikler yüksek oranda paslanmaz kalitesi içermektedir. Krom oksit tabakası, ince ir tabaka olup su geçirmez ve hiçbir şekilde de paslanma gibi sorunlarla çelikleri karşı karşıya bırakmazlar. Bu nedenle de en çok tercih edilen ve birçok alanda da kullanıma uygun olan çelik malzemelerdir.

Piyasada bulunan çeliklerden en büyük farkı, genelde paslanmaya karşı koruyucu özelliği olması, leke yapmaması ve korozyona uğramaması gibi ana özelliklerdir.  Nemli ortamlarda, dayanıklılık gerektiren pek çok yerde tercih edilen bu paslanmaz çelikler, birbirinden farklı formlarda da günlük hayatın birçok yerinde kullanılır. Çatal ve bıçaklardan tutun da birçok malzemenin kullanıldığı pek çok yer bulunur. Paslanmaz çelikler, kendi içerisinde kimyasal bileşenlere göre ayrılmaktadır. Demir karbon alaşımı olarak tarif edilen, nikel ve titanyum gibi unsurlarıyla beraber paslanmazlık ve korozyon direnciyle beraber artırım mümkün olmaktadır. Paslanmaz çeliklerde östenitik paslanmaz çelikler, martenzitik, ferritik ve östenitik – ferritik (dubleks) olmak üzere toplamda 4 ana kategoriye ayrım bulunur.

Paslanmaz Çelik Özellikleri

Paslanmaz çelikler, kalite özelliklerine göre değişkenlik gösterir. Yaygın olarak pek çok alanda kullanılan ise genelde 316 kalite paslanmaz çelik olmaktadır. Bu kalitede ki çelik, 304 kalite çeliğin molibden ve daha fazla nikel eklenmesiyle beraber elde ediliyor. Bu sayede hem daha fazla korozyon korozyona dayanımına karşı yüksek dayanıklılık gösteriyor hem de sert koşullu ortamlarda da yüksek seviyelerde oldukça yaygın şekilde tercih ediliyor. Deniz suyu ya da benzer asidik sularda da dayanıklılığı ön plana çıkan çelik özellikleri arasında bulunuyor.

Bir diğer açıdan 303 kalite paslanmaz çeliklerin de yaygın olarak özelliklerinden biri işlenebilir olması yaygındır. İçerdiği sülfür sayesinde 303 paslanmaz çelikler, istenen şekilde işlenebilir ve paslanmaz özelliğinden de bu sayede faydalanılmış olur. Korozyona karşı dayanıklıdır. Fakat 304 kalite çeliklere göre daha düşüktür.

304 kalite paslanmaz çelik türleri, paslanmaz çelik denilince ilk akla gelen modellerden biri olup genelde en çok kullanılan kalite modelidir. 304 paslanmaz çelikler, malzeme türlerine göre kimyasal bileşimi, mekanik özellikleri ve kaynak yapılabilir olması sayesinde en çok tercih edilen olup düşük sıcaklıklarda, işleme sertleştirmesi gibi yüksek tepkime verme özelliğine sahiptirler.

Aynı zamanda paslanmaz çeliklerin temel özellikleri de birçok şekilde sıralanabilir. Korozyona dayanıklılığın dışında ısıya dayanıklı olan bu çelikler, estetik çekicilik sayesinde de birçok tasarımsal alanlarda da geniş bir kullanıma sahiptir. Tamamen geri dönüştürülebilir niteliği olmasıyla beraber düşük yaşam döngüsü maliyetleri olması, biyolojik nötr olması ve hemen hemen pek çok alanda da kullanımı şekillendirilebilir özellikleriyle beraber bilinir.

Üretim aşamalarında oldukça kolay bir şekilde iş yapabilir ve temizlik kolaylığıyla beraber de sık kullanılan bir malzemedir. Paslanmaz çelikler, kalite türüne göre pek çok alanda yaygın şekilde tercih edilirken kalite türleriyle de kendi sınıfında belirli özelliklerine göre ayrılmıştır. Bu da o özellikteki paslanmaz çeliklerin nerelerde kullanıma uygun olacağını da özellikleriyle beraber sizlere gösterir. Aynı zamanda hem ağırlık hem de dayanıklılık anlamında da oransal olarak yüksek bir değer sahip olarak, ağırlık ve dayanıklılık olarak oranı da istenen özelliklerde yapılmaktadır.

Paslanmaz Çelik Boru Kullanım Alanları

İhtiyaçlara yönelik birbirinden farklı alanlarda yaygın şekilde kullanılan paslanmaz çelik borular, günümüze gelene kadar birçok form ve malzemeye çevrilmiştir. Bu anlamda birçok niteliklere de sahip olmuştur. Birbirinden farklı birçok sektörde de yaygın bir kullanıma sahip olmasıyla beraber yüksek sıcaklıklara dayanıklılık aranırken, bazı sektörlerde ise korozyona ön planda olmaktadır. Çoğu sektörde ise ağır sanayi gibi alanlarda yaygın kullanımı olmasıyla beraber dayanıklılık aranan paslanmaz boruların birçok kullanım yeri bulunur. 

Birbirinden farklı özellikleri esas seçimi olarak alınırken, demir çelik ürünü olarak bilinen boru çelik paslanmaya karşı dayanıklı olduğu alanlarda, genelde en çok tercih edilen alanlar olarak belirtilebilir. Buna göre paslanmaz çelik borular en çok demir yapımında kullanılır. Demir yapımında hem mukavemet gücü yüksek hem de korozyona karşı dayanıklılık gibi durumlarda hiçbir şekilde ihtiyaçları karşılayamama gibi süreç işleyemeyeceği için oldukça makul seviyelerde de yardımcı olacaktır. 

Paslanmaz borular günümüzde en çok gemi inşa sanayi alanında, gıda endüstrilerinde ve benzer şekilde petrol – kimya sanayi alanlarında yaygın şekilde kullanılır. Ağır sanayi olarak otomotiv sektöründe, savunma sanayi ve inşaat gibi alanlarda da genel olarak kullanıma sahiptir. Bununla beraber yangın söndürme sistemlerinde de yine paslanmaz borular en çok aranan malzemeler olması nedeniyle de en çok tercih edilen ürünler olmaktadır. 

Dikişli boruların birbirinden farklı alanlarda da maliyeti düşürmesi sayesinde yaygın kullanımı bulunur. Bunlar genelde dekorasyona dayalı alanlardır. Paslanmaz dikişli borular, birçok alanda dekoratif amaçlı kullanılırken düşük basınçlı hatlarda, dekoratif amaçlarla kullanımı örnek gösterilmektedir.